
Piąta część cyklu, w którym pokazuję, jak założenia programowe epoki przekładają się na kształt konkretnych utworów. Oświecenie omawiam na satyrach, bajkach, „Monachomachii” i „Hymnie do miłości ojczyzny” Ignacego Krasickiego, wierszach Franciszka Karpińskiego, „Powrocie posła” Juliana Ursyna Niemcewicza, „Przestrogach dla Polski” Stanisława Staszica, „Kandydzie” Voltaire’a i tekście Immanuela Kanta „Odpowiedź na pytanie: czym jest oświecenie?”.
Na początku jest wprowadzenie do całego cyklu: oś czasu epok i wyjaśnienie, czym są założenia programowe i co je kształtuje.
W części o oświeceniu objaśniam dydaktyzm, racjonalizm, krytykę społeczną i komedię, program reform oraz rozwój nowych gatunków, a także dwa nurty: klasycyzm i sentymentalizm. Osobno omawiam kontekst historyczny, filozoficzny i kulturowy oraz manifesty i programy polskiego oświecenia.
Do prezentacji dołączam 14 materiałów w Dokumentach Google: artykuły (m.in. o klasycyzmie satyr Krasickiego, sentymentalizmie Karpińskiego, powieści i poemacie heroikomicznym, scenie narodowej), karty pracy do fragmentów „Kandyda” i do „Hymnu do miłości ojczyzny”, opracowanie satyry „Pijaństwo” z zadaniami, analizę fragmentu tekstu Kanta z kluczem i punktacją oraz zadanie do artykułu dr Emilii Olechnowicz o dworze królewskim. Są też dwa tematy wypracowań na poziomie rozszerzonym, quiz online, dwa filmy i lista literatury naukowej (m.in. Mieczysław Klimowicz, Józef Tomasz Pokrzywniak, Roman Wołoszyński). Cytaty z utworów podaję według Wolnych Lektur.
Materiał jest dla maturzystów (poziom podstawowy i rozszerzony) do powtórki i dla nauczycieli na lekcję.
Format: PDF (11 stron, klikalne odnośniki) oraz ta sama prezentacja w wersji interaktywnej offline (ZIP – po rozpakowaniu otwierasz plik genially.html w przeglądarce). W wersji interaktywnej działają okienka i podpowiedzi; quiz, filmy i dokumenty otwierają się w internecie.