Napisane w obliczu śmierci O pocieszeniu, jakie daje filozofia to jedno z najważniejszych dzieł późnej starożytności i zarazem ponadczasowa refleksja nad ludzkim losem, szczęściem i siłą filozoficznej mądrości.
Boecjusz, rzymski filozof i uczony oskarżony o zdradę stanu, oczekuje w więzieniu na wykonanie wyroku. Wówczas odwiedza go Pani Filozofia, która podejmuje z nim dialog o zmienności Fortuny, naturze prawdziwego szczęścia, istnieniu zła, Bożej opatrzności i ludzkiej wolności. Stopniowo prowadzi go ku zrozumieniu, że dobra zewnętrzne – bogactwo, władza i sława – nie mogą zapewnić trwałego spełnienia, a prawdziwe dobro należy odnaleźć w mądrości i wewnętrznej przemianie.
Łącząc filozoficzną argumentację z poezją, mitologią i alegorią, Boecjusz tworzy dzieło, które wyrasta z tradycji platońskiej i neoplatońskiej, a zarazem wywarło ogromny wpływ na myśl średniowieczną. Jego rozważania o szczęściu, sprawiedliwości, przeznaczeniu i wolnej woli pozostają aktualne również dla współczesnego czytelnika.
Niniejsze wydanie zawiera przekład Gabrieli Kurylewicz i Mikołaja Antczaka, wprowadzenie Agnieszki Kijewskiej oraz posłowie Gabrieli Kurylewicz, przybliżające filozoficzne i literackie znaczenie tego niezwykłego utworu.
***
Życie i dzieło Boecjusza zaciekawiało i intrygowało późniejsze pokolenia. Późnośredniowieczny kalendarz z Pawii 23 października wspomina Boecjusza pod imieniem świętego Seweryna jako męczennika. Już w wieku IX Ado z Wenecji pisze w swojej kronice o Boecjuszu i Symmachu jako o tych, którzy oddali życie „za katolicką wiarę”. Dopiero w czasach późniejszych uczonych zaczął intrygować fakt, dlaczego Boecjusz, filozof i teolog, chrześcijanin, w ostatnim swoim dziele, stojąc w obliczu śmierci, szuka pocieszenia w filozofii. Usiłowano doszukać się w O pocieszeniu mniej lub bardziej wyraźnych aluzji do chrześcijaństwa. Wydaje się jednak, że dużo racji ma wybitny znawca Boecjusza, Henry Chadwick, gdy pisze, że O pocieszeniu, jakie daje filozofia to wyznanie wiary platonika, który ma za plecami dzieła św. Augustyna oraz Pismo święte.
Jako dzieło wybitnego platonika O pocieszeniu było czytane i komentowane zarówno przez uczonych karolińskich, jak i przez myślicieli szkoły w Chartres, przez Jeana z Meun, Chaucera i Christine de Pizan. Każda epoka musi – jak widać – przełożyć i odczytać dzieło Boecjusza w języku swego czasu. Jestem przekonana, że to nowe polskie tłumaczenie tekstu O pocieszeniu, jakie daje filozofia znajdzie i dzisiaj swoich gorliwych czytelników (Z Wprowadzenia Agnieszki Kijewskiej).
Data wydania: 2026
Format: epub, pdf
Liczba stron: 140
ISBN: 9788368182675
Tagi: Boecjusz, De consolatione philosophiae, filozofia, filozofia starożytna, filozofia średniowieczna, późna starożytność, neoplatonizm, platonizm, stoicyzm, filozofia rzymska, teologia chrześcijańska, Opatrzność Boża, wolna wola, problem zła, problem uniwersaliów, Fortuna, koło Fortuny, szczęście, prawdziwe szczęście, natura dobra, najwyższe Dobro, zmienność Fortuny, predestynacja, sprawiedliwość, przeznaczenie, przypadek i konieczność, poznanie Boga, natura człowieka, nieśmiertelność duszy, literatura konsolacyjna
Spis treści
Wprowadzenie (Agnieszka Kijewska) 5
Wybrana bibliografia 22
O pocieszeniu, jakie daje filozofia
Księga I 27
Księga II 42
Księga III 60
Księga IV 88
Księga V 113
Posłowie (Gabriela Kurylewicz) 130
Indeks osobowy 138