Wypełnij formularz - wyślemy darmowy plik na
„Góra lodowa uczenia się” to graficzne narzędzie wspierające ocenianie kształtujące oraz rozwijanie autorefleksji ucznia nad własnym procesem uczenia się. Metafora góry lodowej obrazuje różnicę między widocznym rezultatem nauki a rozległym, często niewidocznym procesem, który do niego prowadzi.
Struktura narzędzia
Grafika przedstawia górę lodową podzieloną na dwie części:
Czubek góry lodowej – część nad powierzchnią wody
Symbolizuje efekt końcowy, czyli wynik uczenia się widoczny w postaci:oceny ze sprawdzianu lub kartkówki,
rezultatu projektu,
rozwiązanych zadań,
innych mierzalnych form sprawdzenia wiedzy i umiejętności.
Jest to element najbardziej zauważalny w procesie edukacyjnym, jednak stanowi jedynie niewielką część całego procesu uczenia się.
Część pod powierzchnią wody – ukryty proces uczenia się
To znacznie większa część góry lodowej, która reprezentuje działania i czynniki prowadzące do osiągniętego wyniku. Uczeń uzupełnia tę część, analizując między innymi:przygotowanie do zajęć i sprawdzianów,
regularność pracy i systematyczność,
ćwiczenie umiejętności i powtarzanie materiału,
strategie uczenia się,
napotkane trudności i sposoby ich pokonywania,
poziom zaangażowania i koncentracji,
współpracę z innymi lub korzystanie z pomocy.
Sposób wykorzystania
Narzędzie przeznaczone jest do samodzielnego uzupełniania przez ucznia po otrzymaniu wyniku pracy (np. sprawdzianu, projektu). Uczeń najpierw zapisuje rezultat w górnej części góry lodowej, a następnie analizuje i opisuje elementy procesu znajdujące się poniżej powierzchni wody.
Funkcja dydaktyczna
„Góra lodowa uczenia się”:
wspiera autorefleksję nad własnym sposobem uczenia się,
rozwija myślenie przyczynowo-skutkowe (co wpłynęło na wynik),
wzmacnia poczucie sprawczości i odpowiedzialności ucznia za proces uczenia się,
kieruje uwagę z samej oceny na analizę procesu prowadzącego do rezultatu,
stanowi element oceniania kognitywnego, w którym kluczowa jest świadoma analiza własnych działań poznawczych.
Dzięki temu narzędzie pomaga uczniowi dostrzec, że wynik jest jedynie widocznym fragmentem znacznie szerszego procesu uczenia się, nad którym ma realny wpływ i który może świadomie doskonalić.