Nawigatorki to zestaw 120 gotowych wklejek do pracy z uczniem po niedoskonałym wykonaniu zadania. Nie podają odpowiedzi i nie poprawiają pracy za ucznia. Zamiast tego kierują go do miejsca, w którym warto zatrzymać się, ponownie przeczytać polecenie, sprawdzić warunek, sięgnąć do źródła, poprosić o odpowiedni rodzaj pomocy albo wykonać jeden kolejny krok.
Ich podstawowy mechanizm jest prosty:
wykonałem → wracam do polecenia → sprawdzam → odnajduję niedopasowanie → poprawiam → wiem, co zrobić dalej.
Co znajdziesz w materiale?
120 Nawigatorek zostało podzielonych na 8 obszarów:
Rozumiem polecenie – uczeń sprawdza sens pytania i oczekiwany sposób wykonania.
Rozkładam polecenie na części – odnajduje warunki, kolejne czynności, zakres i kolejność.
Sprawdzam, czy wykonałem właściwą operację – rozróżnia m.in. wskazanie, wyjaśnienie, porównanie, uzasadnienie czy ocenę.
Lokalizuję problem i szukam punktu odniesienia wskazanego przez nauczyciela/rodzica – wykorzystuje znaczniki ▲ ■ ✱, aby wrócić do konkretnego miejsca swojej pracy.
Korzystam ze wsparcia koleżeńskiego – kolega lub koleżanka pomaga pytaniem i ponownym odczytaniem polecenia, ale nie podaje rozwiązania.
Korzystam ze wsparcia rodzica – rodzic staje się drugim czytelnikiem, a nie osobą wykonującą zadanie.
Szukam pomocy w źródłach – zeszyt, podręcznik, kryteria sukcesu, cel lekcji, słownik ortograficzny, słownik języka polskiego, synonimy, tekst, wykres, mapa czy materiał źródłowy.
Odzyskuję skupienie i wracam do działania – Nawigatorki pomagające ograniczyć liczbę bodźców, uporządkować działanie, znaleźć jeden mały krok i wrócić do zadania.
Nie „popraw za ucznia” – pokaż mu, gdzie szukać
W materiale stosujemy znaczniki ▲ ■ ✱. Nie mają one przypisanych na stałe znaczeń. Nauczyciel może umieścić wybrany symbol przy konkretnym fragmencie pracy, a następnie zastosować Nawigatorkę wykorzystującą ten sam znak.
Uczeń wie wtedy gdzie się zatrzymać, ale nadal sam musi ustalić dlaczego właśnie to miejsce wymaga ponownego sprawdzenia i co może zrobić dalej.
WSKAZÓWKA: dla wygody możesz wydrukować Nawigatorki na papierze samoprzylepnym.
Instrukcja metodyczna w zestawie
Do materiału dołączona jest rozbudowana instrukcja dla:
nauczyciela przedmiotowego, nauczyciela współorganizującego kształcenie oraz rodzica/opiekuna.
Pokazujemy w niej m.in.:
jak dobierać Nawigatorkę do rodzaju trudności,
jak pracować z błędem bez podawania gotowej odpowiedzi,
jak wykorzystywać symbole ▲ ■ ✱,
jak odsyłać ucznia do właściwego źródła,
jak stopniowo wycofywać pomoc,
jak wspierać ucznia przeciążonego, rozproszonego lub mającego trudność z rozpoczęciem zadania,
jak organizować pomoc koleżeńską i domową tak, aby zwiększała samodzielność.
Najważniejsza zasada brzmi:
pomoc ma prowadzić do większej samodzielności ucznia, a nie do przejęcia zadania przez drugą osobę.
Nawigatorki a ocenianie bieżące
W instrukcji pokazujemy również powiązanie Nawigatorek z aktualnym podejściem do oceniania bieżącego i informacji zwrotnej.
Nawigatorka może pomóc nauczycielowi przełożyć informację „co i jak poprawić” oraz „jak dalej się uczyć” na konkretne działanie ucznia.
Dlatego proponujemy model:
ZAUWAŻ → NAZWIJ → NAWIGUJ
Najpierw zauważamy to, co już działa. Następnie wskazujemy obszar wymagający ponownego sprawdzenia. Dopiero potem dobieramy Nawigatorkę prowadzącą ucznia do kolejnego kroku.
Dla kogo?
Materiał może być wykorzystywany niezależnie od przedmiotu i klasy, wszędzie tam, gdzie uczeń pracuje z poleceniem, zadaniem, źródłem, kryterium lub własną poprawioną wersją pracy.
Sprawdzi się szczególnie u nauczycieli, którzy chcą odejść od komunikatu:
„Źle. Popraw.”
na rzecz:
„Sprawdź, gdzie pojawiła się trudność. Znajdź punkt odniesienia. Zdecyduj, co możesz zrobić dalej.”
120 Nawigatorek. 8 obszarów. 1200 wklejek w zestawie. Jeden cel: uczeń, który coraz lepiej potrafi sam odnaleźć kolejny krok.