Wymagania edukacyjne z historii powinny określać nie tylko zakres wiadomości, lecz także sposób pracy ucznia ze źródłami, mapą, chronologią i różnymi perspektywami. Ten edytowalny dokument dla klasy VII na rok szkolny 2026/2027 porządkuje wymagania zgodnie z podstawą programową obowiązującą w danej klasie.
Klasy V–VIII pozostają w roku szkolnym 2026/2027 objęte dotychczasową podstawą programową. Wskazane w materiale powiązania międzyprzedmiotowe mają charakter informacyjny i nie są formalnymi modułami nowej podstawy wdrażanej od klasy IV.
Zakres treści jest dostosowany do danej klasy i obejmuje kolejne etapy historii:
w klasie V – od cywilizacji starożytnych do późnego średniowiecza,
w klasie VI – od wielkich odkryć geograficznych do epoki napoleońskiej,
w klasie VII – od kongresu wiedeńskiego do odzyskania niepodległości i początków II Rzeczypospolitej,
w klasie VIII – od odrodzenia państwa polskiego po przemiany końca XX wieku.
Każda karta zawiera:
obserwowalny efekt uczenia się,
odniesienie do podstawy programowej,
powiązania międzyprzedmiotowe,
kryteria sukcesu,
możliwe dowody osiągnięcia umiejętności,
wymagania na oceny 2–6.
Dokument pozwala oceniać nie tylko znajomość faktów, pojęć, dat i postaci, lecz także:
posługiwanie się chronologią,
pracę z mapą historyczną,
analizę źródeł pisanych i ikonograficznych,
wyjaśnianie przyczyn i skutków,
porównywanie procesów i ustrojów,
rozpoznawanie różnych perspektyw,
ocenianie wiarygodności przekazów,
formułowanie uzasadnionych wniosków,
tworzenie spójnej narracji historycznej.
Wymagania na oceny 2–6
Poziomy wymagań zostały uporządkowane z wykorzystaniem zrewidowanej taksonomii Blooma:
2 – rozumienie,
3 – zastosowanie,
4 – analizowanie,
5 – ocenianie,
6 – tworzenie.
Taksonomia porządkuje wzrost złożoności działania, ale nie jest automatycznym przelicznikiem procesu poznawczego na stopień. Przy ocenie uwzględnia się pełny opis wymagania, samodzielność, poprawność, sposób wykorzystania źródeł, trafność wniosków, jakość argumentacji, rozpoznawanie zależności oraz umiejętność poprawiania własnej pracy.
Ocena 6 nie oznacza realizowania treści spoza programu. Wskazuje na samodzielne, świadome i twórcze wykorzystywanie wiadomości i umiejętności przewidzianych dla danej klasy.
Kryteria sukcesu i możliwe dowody
Kryteria sukcesu wskazują, po czym można rozpoznać osiągnięcie konkretnej umiejętności. Zwiększają przejrzystość wymagań, wspierają planowanie pracy oraz ułatwiają przekazywanie informacji zwrotnej.
Możliwe dowody osiągnięcia umiejętności pokazują, w jakiej formie uczeń może wykazać, że opanował określone wymaganie. Ułatwiają nauczycielowi rzetelne ocenianie na podstawie różnych, obserwowalnych rezultatów pracy, a nie jednego rodzaju zadania. Jednocześnie zwiększają przejrzystość wymagań dla ucznia i rodzica, ponieważ wskazują, po czym można rozpoznać osiągnięcie danej umiejętności.
Dowodem może być między innymi analiza źródła, praca z mapą, oś czasu, tabela porównawcza, odpowiedź otwarta, wypowiedź ustna, notatka, prezentacja, debata, projekt, podcast, mapa cyfrowa, portfolio, dokumentacja pracy, samoocena albo poprawiona wersja zadania.
Katalog dowodów jest otwarty. Uczeń nie musi wykonywać wszystkich wymienionych form, a ta sama umiejętność może zostać potwierdzona w różnych sytuacjach.
Co wyróżnia materiał?
zakres dostosowany do treści realizowanych w danej klasie,
wymagania na oceny 2–6,
odniesienia do podstawy programowej,
rozwijanie pracy ze źródłem, mapą i chronologią,
nacisk na przyczyny, skutki, perspektywy i argumentowanie,
kryteria sukcesu i możliwe dowody osiągnięcia umiejętności,
edytowalna forma umożliwiająca dostosowanie do programu nauczania, statutu szkoły i potrzeb uczniów.
Materiał może być wykorzystywany podczas planowania pracy, oceniania bieżącego, przekazywania informacji zwrotnej, rozmów z uczniem i rodzicem oraz klasyfikacji śródrocznej i rocznej.
Narzędzie ma charakter bazowy i edytowalny. Przed wykorzystaniem warto sprawdzić zgodność z realizowanym programem nauczania, zasadami oceniania obowiązującymi w szkole oraz rozpoznanymi potrzebami edukacyjnymi uczniów.