Praktyczna i uporządkowana baza wymagań edukacyjnych z wychowania fizycznego dla klasy I szkoły podstawowej na rok szkolny 2026/2027, przygotowana w formie listy/spisu, która ułatwia szybkie odnajdywanie konkretnych umiejętności i poziomów ich opanowania.
Materiał został opracowany z myślą o specyfice pierwszego roku nauki. Nie koncentruje się wyłącznie na tym, czy uczeń wykonał dane ćwiczenie, ale pokazuje także, jakiej pomocy potrzebuje, na ile działa samodzielnie, czy potrafi dostosować ruch do sytuacji oraz czy wykorzystuje informację zwrotną do poprawy swojego działania.
W dokumencie zastosowano pięciostopniową skalę psychomotoryczną 2–6:
2 – wykonuje z pomocą,
3 – wykonuje według wzorca,
4 – wykonuje sprawnie i samodzielnie,
5 – dostosowuje do sytuacji,
6 – tworzy własne rozwiązania ruchowe.
Skala pokazuje rozwój samodzielności psychomotorycznej ucznia, a nie prostą hierarchię wyników sportowych. Poziom ustala się dla konkretnej kompetencji na podstawie różnych i powtarzalnych obserwacji. Dokument wyraźnie wskazuje również, że nie należy obliczać średniej z poziomów poszczególnych obszarów.
Materiał obejmuje siedem spójnych obszarów pracy:
zdrowie, aktywność i samodzielność ruchowa,
diagnozowanie rozwoju sprawności,
chód, bieg, skok i pokonywanie przeszkód,
równowagę, gimnastykę, postawę i rytm,
rzut, chwyt, odbicie, prowadzenie i kopnięcie,
zabawy, gry, współpracę i fair play,
bezpieczeństwo w sali, na drodze i w terenie.
Wymagania prowadzą ucznia od prostego odtwarzania ruchu po pokazie do coraz bardziej świadomego i samodzielnego działania. Przykładowo w obszarze lokomocji uczeń może przechodzić od reagowania na sygnał i wykonywania chodu, biegu czy skoku z pomocą, przez samodzielne pokonywanie prostego toru, aż po zaprojektowanie własnego bezpiecznego fragmentu toru i zmodyfikowanie go po próbie.
W zakresie pracy z piłką i przyborami materiał uwzględnia m.in. toczenie, podawanie, rzut, chwyt, odbicie i kopnięcie. Ważne są przy tym nie tylko efekt ruchu, lecz także kontrola kierunku, dobór siły, obserwowanie partnera i zachowanie strefy bezpieczeństwa.
Dokument może pomóc nauczycielowi w:
przygotowaniu lub aktualizacji szkolnych wymagań edukacyjnych,
obserwowaniu rozwoju konkretnej umiejętności ruchowej,
formułowaniu informacji zwrotnej,
wskazywaniu mocnej strony, trudności i następnego kroku,
różnicowaniu poziomu samodzielności ucznia,
dokumentowaniu postępu bez sprowadzania oceny do wyniku sportowego,
uwzględnianiu wysiłku, systematyczności i aktywności dziecka.
W wychowaniu fizycznym szczególnie istotne jest to, że materiał nie utożsamia poziomu z wynikiem sportowym. Dokument wskazuje na znaczenie wysiłku ucznia, systematyczności oraz aktywności, a wymagania powinny być dostosowywane do potrzeb rozwojowych, możliwości psychofizycznych i — jeśli dotyczy — zaleceń lekarza.
Ważne: jest to bazowy dokument do dalszej pracy, a nie uniwersalny zestaw do automatycznego wdrożenia. Należy go zrewidować z programem wychowania fizycznego realizowanym w konkretnej szkole, rzeczywiście prowadzonymi aktywnościami, dostępną przestrzenią i sprzętem oraz możliwościami danego zespołu klasowego. Siedem obszarów ma charakter metodycznej operacjonalizacji treści, a nie odrębnej podstawy programowej