Rozbudowana baza wymagań edukacyjnych z wychowania fizycznego dla klasy II szkoły podstawowej na rok szkolny 2026/2027, opracowana w praktycznej formule tabel ze skalą 2–6.
Dokument pozwala uporządkować obserwację ucznia na drugim roku edukacji wczesnoszkolnej i precyzyjniej określić, na jakim etapie rozwoju znajduje się konkretna kompetencja ruchowa.
Tabelaryczna konstrukcja pozwala zobaczyć całą progresję jednocześnie. Nauczyciel może porównać pięć kolejnych poziomów bez konieczności analizowania odrębnych, rozproszonych opisów.
Skala obejmuje:
2 – wykonuje z pomocą,
3 – wykonuje według wzorca,
4 – wykonuje sprawnie i samodzielnie,
5 – dostosowuje do sytuacji,
6 – tworzy własne rozwiązania ruchowe.
W klasie II coraz większego znaczenia nabiera łączenie kilku czynności, kontrolowanie sposobu wykonania i dostosowywanie działania do zmieniających się warunków. Uczeń nie tylko odtwarza ruch – zaczyna wybierać właściwy sposób działania, reagować na partnera, przestrzeń i cel oraz wykorzystywać informację zwrotną do poprawy techniki.
Jednocześnie skala nadal nie jest skalą „sprawności sportowej”. Poziom powinien być ustalany dla konkretnej kompetencji na podstawie różnych obserwacji. Dokument nie zakłada obliczania średniej z poszczególnych obszarów, a przy ocenianiu uwzględnia wysiłek, systematyczność i aktywność ucznia.
Materiał obejmuje siedem obszarów, dzięki czemu pozwala obserwować rozwój ucznia w sposób znacznie szerszy niż tylko poprzez wybrane ćwiczenia sportowe.
W obszarze pracy z piłką i przyborami uczeń klasy II może m.in.:
podawać i chwytać podczas przemieszczania,
wykonywać rzut lub kopnięcie do celu z różnej odległości,
prowadzić, kozłować lub odbijać piłkę po wyznaczonej trasie,
dobierać siłę i kierunek do partnera lub celu,
łączyć dwie poznane czynności,
poprawiać konkretny element po otrzymanej informacji zwrotnej.
Tabela pokazuje przy tym różnicę między uczniem, który wykonuje pojedynczą czynność z pomocą, a uczniem, który potrafi samodzielnie kontrolować przybór, dostosować działanie do przestrzeni czy stworzyć własną sekwencję lub stację zadaniową.
Rozbudowany jest również obszar zabaw, gier, współpracy i fair play. Uczeń może stopniowo rozwijać umiejętność samodzielnego stosowania reguł, wspierania partnera, pełnienia prostych ról, radzenia sobie z wynikiem oraz rozwiązywania niewielkich sporów poprzez odwołanie do przyjętych zasad.
W obszarze gimnastyki i równowagi uczeń przechodzi od wykonywania prostych pozycji po pokazie do płynnego i samodzielnego łączenia elementów oraz dostosowywania wariantu, tempa czy sposobu przejścia do własnych możliwości. Na najwyższym poziomie może tworzyć krótką własną sekwencję ruchową i modyfikować ją po informacji zwrotnej.
Materiał może być szczególnie pomocny przy:
tworzeniu lub aktualizacji wymagań edukacyjnych,
planowaniu kryteriów sukcesu,
obserwacji techniki i sposobu wykonania,
dokumentowaniu progresji ucznia,
przygotowaniu informacji zwrotnej,
określaniu mocnej strony i trudności,
wyznaczaniu konkretnego następnego kroku,
rozmowach z rodzicami o postępach dziecka,
pracy zespołu nauczycieli nad spójnymi zasadami oceniania.
Forma tabelaryczna ułatwia również wychwycenie subtelnych różnic między poziomami. Nauczyciel może szybko zobaczyć, co musi się zmienić, aby uczeń przeszedł np. z poziomu samodzielnego wykonania do świadomego dostosowania działania.
Dokument uwzględnia także bezpieczeństwo jako realną kompetencję, a nie jedynie dodatkową zasadę organizacyjną. Uczeń rozwija zdolność sprawdzania miejsca i sprzętu, rozpoznawania zagrożeń, dostosowywania sposobu działania do warunków i właściwego reagowania w sytuacji problemowej.
Ważne: produkt ma charakter bazowy i wymaga adaptacji. Należy zestawić go z rzeczywistym programem WF realizowanym w szkole, rodzajem prowadzonych aktywności, bazą sportową, dostępnym wyposażeniem i warunkami organizacyjnymi. Niezbędne jest również dostosowanie wymagań do indywidualnych możliwości psychofizycznych uczniów.