Edytowalne wymagania edukacyjne dla klasy IV na rok szkolny 2026/2027, opracowane w odniesieniu do nowej podstawy programowej. Dokument przekłada jej zapisy na konkretne efekty uczenia się, kryteria sukcesu, możliwe dowody osiągnięć oraz wymagania na oceny 2–6.
Materiał uwzględnia praktyczny i projektowy charakter przedmiotu. Ocenie podlega nie tylko gotowy wytwór, lecz również sposób planowania, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa, gospodarność, kontrola jakości, współpraca oraz umiejętność poprawiania własnej pracy.
Zakres materiału
Dokument obejmuje osiem obszarów:
środowisko techniczne i odpowiedzialne korzystanie z jego wytworów;
tworzenie koncepcji rozwiązań technicznych;
ocenianie materiałów, konstrukcji i istniejących rozwiązań;
planowanie pracy wytwórczej;
wykonywanie i doskonalenie wytworów technicznych;
eksploatację, regulację i konserwację narzędzi oraz urządzeń;
zrównoważony rozwój środowiska technicznego;
bezpieczne uczestnictwo w ruchu drogowym.
Wymagania dotyczą między innymi:
organizowania bezpiecznego stanowiska pracy;
rozpoznawania funkcji urządzeń i zagrożeń;
odczytywania instrukcji, oznaczeń i piktogramów;
tworzenia szkicu, opisu, modelu lub prostego rysunku;
porównywania materiałów i konstrukcji;
planowania etapów, czasu, kosztów i podziału zadań;
wykonywania podstawowych operacji technologicznych;
kontrolowania wymiarów, połączeń i funkcjonalności;
ograniczania odpadów oraz ponownego wykorzystywania materiałów;
rozpoznawania zasad bezpieczeństwa pieszego, pasażera i rowerzysty.
Co zawiera każda karta?
Każda karta obejmuje:
obserwowalny efekt uczenia się;
odniesienie do podstawy programowej;
oznaczenie modułu interdyscyplinarnego;
kryteria sukcesu;
możliwe dowody osiągnięcia umiejętności;
wymagania na oceny 2–6.
Wymagania na poszczególne stopnie zostały opracowane bezpośrednio na podstawie kryteriów sukcesu. Wskazują konkretne działania ucznia, stopień samodzielności, jakość wykonania, sposób kontroli rezultatu i umiejętność wprowadzania poprawek.
Wymagania na oceny 2–6
Poziomy uporządkowano z wykorzystaniem zrewidowanej taksonomii Blooma:
2 – rozumienie,
3 – zastosowanie,
4 – analizowanie,
5 – ocenianie,
6 – tworzenie.
Taksonomia pokazuje wzrost złożoności działania, ale nie jest automatycznym przelicznikiem procesu poznawczego na stopień. Przy ustalaniu oceny uwzględnia się pełny opis wymagania, samodzielność, trafność decyzji, bezpieczeństwo, funkcjonalność rozwiązania, sposób wykorzystania materiałów, kontrolę jakości oraz refleksję nad przebiegiem pracy.
Ocena 6 nie wymaga realizowania treści spoza programu. Oznacza samodzielne, elastyczne i twórcze wykorzystanie wiadomości oraz umiejętności przewidzianych dla klasy IV.
Kryteria sukcesu i możliwe dowody
Kryteria sukcesu pokazują uczniowi i rodzicowi, po czym można rozpoznać opanowanie konkretnej umiejętności. Ułatwiają nauczycielowi planowanie zadań, przekazywanie informacji zwrotnej i uzasadnianie oceny.
Możliwe dowody osiągnięcia umiejętności pokazują, w jakiej formie uczeń może wykazać, że opanował określone wymaganie. Ułatwiają nauczycielowi rzetelne ocenianie na podstawie różnych, obserwowalnych rezultatów pracy, a nie jednego rodzaju zadania. Jednocześnie zwiększają przejrzystość wymagań dla ucznia i rodzica, ponieważ wskazują, po czym można rozpoznać osiągnięcie danej umiejętności.
Dowodem może być między innymi:
szkic, rysunek, opis lub model;
plan pracy, harmonogram albo karta technologiczna;
lista materiałów, narzędzi i kosztorys;
wytwór techniczny, prototyp lub konstrukcja;
dokumentacja etapów pracy;
próba materiałowa lub test funkcjonalności;
karta kontroli jakości;
instrukcja bezpiecznego użytkowania;
samoocena i poprawiona wersja pracy.
Katalog dowodów jest otwarty. Uczeń nie musi wykonywać wszystkich wskazanych form, a tę samą umiejętność może potwierdzić podczas różnych działań praktycznych i projektowych.
Kryteria sukcesu i możliwe dowody osiągnięcia umiejętności są metodycznym rozszerzeniem dokumentu, a nie wymaganiem wynikającym wprost z przepisów.
Moduły interdyscyplinarne
W materiale oznaczono formalne powiązania wybranych wymagań z modułami:
bezpieczeństwo i obrona;
ekonomiczno-finansowym;
klimatycznym;
medialnym.
Moduły nie są odrębnymi przedmiotami ani osobnymi ocenami. Pokazują, w jakich obszarach zadanie techniczne rozwija również bezpieczeństwo, odpowiedzialność ekonomiczną, świadomość środowiskową lub komunikację.
Co wyróżnia materiał?
zgodność z nową podstawą programową dla klasy IV;
osiem obszarów odpowiadających strukturze przedmiotu;
konkretne wymagania na oceny 2–6;
połączenie projektowania, planowania, wykonania i oceny;
uwzględnienie bezpieczeństwa, kosztów i wpływu na środowisko;
nacisk na funkcjonalność, a nie identyczny efekt estetyczny;
różnorodne możliwe dowody osiągnięć;
edytowalna forma umożliwiająca dostosowanie dokumentu do programu nauczania, wyposażenia szkoły i potrzeb uczniów.
Materiał może być wykorzystywany podczas planowania pracy, oceniania bieżącego, przekazywania informacji zwrotnej, rozmów z uczniem i rodzicem oraz klasyfikacji śródrocznej i rocznej.
Dokument został opracowany na podstawie przewidywanego, bazowego rozkładu materiału dla danej klasy. Przed przyjęciem wymaga zweryfikowania i dostosowania przez nauczyciela do realizowanego programu nauczania, kolejności treści, statutu szkoły, zasad oceniania oraz potrzeb konkretnego zespołu klasowego.